Trong cái rủi có cái may là gì? Hiểu thế nào cho đúng?

“Trong cái rủi có cái may” là câu thành ngữ được dùng nhiều trong cuộc sống. Nếu chỉ hiểu thoáng qua thì chắc hẳn mọi người đã mường tượng được phần nào ý nghĩa của câu thành ngữ.

Tuy nhiên, khi đi sâu tìm hiểu thì ý nghĩa của câu thành ngữ “Trong cái rủi có cái may” không thể hiện duy nhất trên mặt chữ, mà còn nằm ở một khía cạnh đa chiều. Đó là sự dính líu giữa cái rủi ro và sự may mắn, phân loại sự may mắn và mức độ rủi ro.

Điều may mắn đóng vai trò to lớn trong cuộc sống, thường là sự kiện tích cực ảnh hưởng lên cuộc sống con người. Nhưng đối với câu thành ngữ “Trong cái rủi có cái may”, sự may mắn chưa hẳn là một sự kiện tích cực.

Trong cái rủi có cái may là gì?

Khái niệm: Trong cuộc sống chúng ta, cái rủi ro thường xảy đến bất chợt mà ta khó để biết.

Khi rủi ro xảy đến, nhưng nó không làm thiệt hại tới vật chất, thể chất lẫn tinh thần của bạn, thì đó chính là sự may mắn. Và khi rủi ro đến, bạn đo lường được mức độ rủi ro “cao nhất” nhưng chưa phải gánh chịu mức rủi ro cao nhất, thì cũng được xem là sự may mắn (may mắn trong cái rủi ro).

Thành ngữ “Trong cái rủi có cái may” nhằm giúp chúng ta chấp nhận hoàn cảnh, trấn an tinh thần lạc quan hơn khi gặp những điều rủi ro. Nhìn chung, người ta chỉ thấy cái may mắn khi bị rủi ro, còn cái may mắn thực sự thì chẳng bao giờ thấy. Nhưng dù sao đó cũng là một phần của cuộc sống và ta phải chấp nhận.

– Thành ngữ liên quan:

Tái ông mất ngựa. Họa trung hữu phúc.
Tái ông thất mã, yên tri phi phúc. Nhân họa đắc phúc.
Họa phúc tương sinh. Phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí.

Hệ thống ngôn ngữ dịch

  • Trong cái rủi có cái may tiếng Anh là gì? ➜ A blessing in disguise.
  • Trong cái rủi có cái may tiếng Trung là gì? ➜ 祸中有福 ;塞翁失马 huò zhōng/zhòng yǒu fú sè/sài/sāi wēng shī mǎ.
  • Trong cái rủi có cái may tiếng Đức nghĩa là gì? ➜ Kein leid ohne freud.
  • Trong cái rủi có cái may dịch sang tiếng Pháp ➜ À quelque chose malheur est bon.

Điển tích “Trong cái rủi lại có cái may”

Có một ông Vua và một vị tế tướng rất thân thiết với nhau, có chuyện gì ông Vua cũng đều tâm sự với vị tế tướng này.

Nhưng có câu nói của vị tế tướng mà nhà Vua cứ thấy bị khó chịu: “Thuận theo tự nhiên là một loại phúc”. Lúc nào vị tế tướng cũng nhắc tới trước mặt ông Vua. Nhiều lúc ông Vua cũng bực lắm, nhưng mà ông tướng này ổng giỏi.

Một hôm nọ, ông Vua đi vào rừng để săn bắt. Bữa đó ông cố gắng săn một con báo. Nhưng mà săn con báo này, thì không may ông lại để nó cắn mất một ngón tay.

nghĩa của từ trong cái rủi lại có cái may là gì
Điển tích “Trong cái rủi lại có cái may”.

Sau khi ông chữa lành vết thương, rồi ông Vua tới gặp vị tế tướng, ông nói: “Trẫm thấy buồn quá khanh à, bữa đi săn báo mà bị nó cắn mất một ngón tay”.

Ông tế tướng liền nói: “Thưa đức Vua, thuận theo tự nhiên là một loại phúc“.

Cái ông vua ông bực, ông nói: “Khanh nói sao vậy, trẫm mất một ngón tay mà khanh lại nói thuận theo tự nhiên là một loại phúc hả?”

Ông tế tướng liền đáp: “Dạ đúng vậy! Thuận theo tự nhiên là một hạnh phúc đó đức Vua”.

Ông Vua đã bực lại càng bực thêm: “Vậy bây giờ trẫm nhốt khanh vào ngục, để xem có còn phúc hay không nhé”.

Ông tướng nói: “Nếu bây giờ bệ hạ nhốt hạ thần vào trong ngục, thì có thể cũng là một loại phúc”. Ông Vua nghe thấy vậy, liền bảo bọn lính nhốt vị tế tướng này lại.

Hôm sau, nhà Vua lại tiếp tục đi săn, lần này ông mê săn đến nỗi bị lạc vào rừng sâu. Rồi ông bị một nhóm thổ dân bắt lại.

Nhóm thổ dân này có tập tục là mỗi năm sẽ dùng một người để tế cho vị nữ thần mà họ sùng kính. Trong những người bị bắt, cuối cùng họ chọn ông Vua.

Nhưng ngay lúc chuẩn bị tế ông Vua, người đại diện buổi hành lễ bỗng dưng đổi ý. Vì ông nhìn thấy ông Vua bị khuyết mất một ngón tay, do lo sợ nữ thần nổi giận nên họ đã thả tự do cho ông Vua.

Lúc vừa đi về, ông Vua vừa chiêm nghiệm lại lời mà vị tế tướng đã nói: “Đúng là mất ngón tay cũng là một loại phúc”.

Bởi vậy, ông vừa về liền tới nhà lao, bảo quân lính thả vị tế tướng kia ra và kể hết câu chuyện mà mình đã gặp phải. Nhà Vua liền hỏi: “Bữa khanh nói trẫm mất một ngón tay là một loại phúc, trẫm nghĩ mới nghiệm ra. Nhưng bây giờ trẫm hỏi khanh nè: Vậy tại sao trẫm nhốt khanh vào ngục lại là một loại phúc?”.

Ông tế tướng nói: “Bệ hạ nghĩ xem, nếu hôm đó mà thần cũng đi săn cùng bệ hạ, thì người ta cũng bắt thần mất rồi. Giờ tế Vua không được thì tế thần thì sao? Cho nên bệ hạ nhốt thần vào đây cũng là một loại phúc”.

Ông Vua nghe thấy vậy, thấy quá chí lý, liền ban thưởng và luôn trầm trồ về sự thông thái của vị tế tướng.

Lời kết

Nhiều người hay lầm tưởng về ý nghĩa của câu thành ngữ Trong cái rủi có cái may, tức là: Nhờ có cái rủi mà ta nhận được cái may mắn. Nhưng thực chất cái may mắn ở đây là may mắn nằm trong cái rủi ro (may mắn ≤ rủi ro), chứ không phải là may mắn mà ta luôn mong đợi.

Nhìn chung, may rủi cũng chỉ là sự random của cuộc sống, chúng ta khó có thể xác định được. Bởi vậy, điều quan trọng trong mỗi người đều phải luôn nỗ lực, cố gắng. Không được trông chờ quá nhiều vào sự may mắn, những điều tự nhiên thì cứ để cho nó đến tự nhiên.

Trong cái rủi có cái may là gì? Nghĩa của câu Trong cái rủi có cái may. Hy vọng bài viết sẽ giải đáp được thắc mắc của các bạn.

Bình luận trong bài viết này. Bạn đọc phản hồi vui lòng gõ tiếng Việt có dấu. Xin cảm ơn!

avatar