Nhuận bút là gì? Khác gì so với thù lao?

Nhuận bút là gì? Có lẽ là thuật ngữ mà mọi người đã quá quen thuộc. Nhưng vẫn còn có những người chưa hiểu rõ nhuận bút là gì?

Chắc hẳn, khi bạn đọc báo thì đã nghe người ta thảo luận về các ẩn phẩm báo chí. Hay một công trình văn học nào đó, người ta thường nhắc đến cụm từ “Nhuận bút”.

Bạn đang thắc mắc không biết nhuận bút có nghĩa là gì? Nó thuộc lĩnh vực nào? Cụm từ nghe có vẻ trừu tượng, rồi dường như bạn không thể liên tưởng tới vấn đề nào thông qua chiết tự của nó.

Để giúp mọi người hiểu rõ hơn về cụm từ Nhuận bút. BkViet xin chia sẻ khái niệm của cụm từ này.

Nhuận bút là gì?

Nhuận bút có nhiều nghĩa khác nhau, BkViet nhận thấy đây là 2 nghĩa phổ biến nhất:

– Cách hiểu đơn giản: Nhuận bút (潤筆, 稿费) trong tiếng Anh là “Royalty”. Giải thích theo lối chiết tự: Nhuận = “làm ướt, làm cho ướt” ; Bút = “cây bút viết”.

Như vậy, Nhuận bút có nghĩa là làm cho cây bút luôn ướt để có thể viết tiếp. Khi liên hệ tới cụm từ “Nhuận tràng” thì có thể hiểu là làm cho ruột không khô, nhằm có tác dụng để cho phân thải ra dễ dàng, không bị táo bón.

– Cách hiểu phổ biến: Nhuận bút là một khoản tiền thù lao, tiền công được tổ chức hoặc cá nhân khai thác, sử dụng tác phẩm trả cho tác giả, người chủ sở hữu của tác phẩm đó. Ngày nay, khi nói đến Nhuận bút người ta nói về các nhà văn, nhà báo…

Xem thêm: Hữu danh vô thực có nghĩa là gì?

Nguồn gốc: Nhuận bút có từ khi nào?

Từ ngữ này được bắt nguồn từ một giai thoại thời xa xưa của Trung Quốc. Một loại sách cổ Tùng Thư đã ghi chép khái niệm Nhuận bút này lại đầu tiên.

Cụ thể câu chuyện như sau: Có một lần, vua Tùy Văn Đế cần khởi thảo gấp bản chiếu thư để phát cho người dân. Ông đã sai Lý Đức Lâm là một vị quan trong triều đảm nhận công việc này.

Trong lúc đang khởi thảo chiếu thư giữa chừng. Thì Cao Dĩnh đứng bên cạnh liền buột miệng thốt lên: “Bút khô rồi!”. Ngay lúc đó, Trịnh Dịch cũng là một vị quan thần khác, liền tiếp lời: “Không được một đồng sao ướt được bút chứ!”. (ý nói, phải có tiền mua mực thì bút mới ướt được).

Vậy là kể từ đó, người ta hay gọi thù lao (bằng tiền hay hiện vật) khi viết văn là Nhuận bút. Đó là nguồn gốc của cụm từ Nhuận bút đã được ra đời, và chúng ta vẫn thường sử dụng tới ngày nay.

Xem thêm: Hữu dũng vô mưu là gì? Nghĩa của từ Hữu dũng vô mưu.

Nguyên tắc chi trả Nhuận bút

Tại thời phong kiến ngày xưa tại Việt Nam, người ta không có chế độ trả Nhuận bút cho tác giả. Vì theo quan niệm thời đó việc “bán chữ Thánh hiền” là việc không nên làm, điều tối kỵ, là có tội.

Tuy nhiên, tính từ thời Pháp thuộc trở đi, mọi người đã bắt đầu cởi mở hơn trong vấn đề Nhuận bút. Lý do bởi vì thời này các ngành sản xuất và báo chí tuyên truyền đã thịnh hành. Và xu hướng phương Tây đang dần ăn sâu nhiều hơn, chứ không còn gò bó theo quan điểm lạc hậu của Nho giáo phong kiến.

Ngày nay, nhằm bảo đảm quyền lợi cho các tác giả, những người có vai trò tạo ra các sản phẩm của mình dựa trên chất xám.

Phía Chính Phủ đã ban hành một số Nghị định /NĐ-CP trong việc quy định cụ thể về vấn đề chi trả Nhuận bút, công bằng trong tạo ra tác phẩm/sản phẩm.

Các quy định được áp dụng, nhưng dường như thường mang tính chung chung. Vì các vấn đề này, hiện nay vẫn dựa nhiều trên nguyên tắc thỏa thuận.

Việc bạn được trả nhiều Nhuận bút hay không, hay trả nhiều hay ít còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Chẳng hạn như: Chủ đề đang làm, có khó không (trong tư duy cũng như yếu tố ngoại cảnh), thời gian bỏ ra…

Xem thêm: Phép vua thua lệ làng là gì? Tìm hiểu về “Hương ước” lệ làng.

Nhuận bút khác gì so với thù lao?

– Nhuận bút là một phạm trù nhỏ hơn của Thù Lao. Thường cụm từ Nhuận bút mọi người hay sử dụng khi nói về những thứ liên quan tới báo chí như: Nhà văn, nhà báo, tác phẩm văn học, thơ ca…

Chỉ có khái niệm Nhuận bút để trả công cho chất xám. Không có khái niệm Nhuận bút cho lao động chân tay.

– Thù Lao (Thù: Trả | Lao: Lao động): Là khoản tiền công bù đắp cho sức lao động đã bỏ ra để thực hiện một công việc cụ thể. Căn cứ vào thời gian làm việc, khối lượng công việc…

Lời kết

Như vậy là bài viết này, BkViet đã giải đáp cho bạn thắc mắc: Nhuận bút là gì? và nhiều vấn đề liên quan tới câu thuật ngữ.

Thực tế nếu bạn không làm ngành báo chí và các vấn đề liên quan tới báo chí, văn học… thì khái niệm và câu hỏi Nhuận bút nghĩa là gì? cũng không mấy quan trọng.

Tuy nhiên, nếu bạn là người thích tìm hiểu về các thuật ngữ thì bài viết này đã cho bạn câu trả lời Nhuận bút là gì? Ý nghĩa của từ Tiền Nhuận bút. Đã được chúng tôi chia sẻ rõ ràng và chi tiết. Hy vọng sau khi xem bài viết này, bạn đã hiểu rõ về Nhuận bút là gì và các vấn đề liên quan tới câu thuật ngữ này.

Có thể bạn quan tâm: